(Στην εφημερίδα "Αθηναϊκή" της 17ης-7-1957 δημοσιεύθηκε συνέντευξη του, εν Πάτραις τότε ευρισκομένου, αειμνήστου Άρχοντος Κωνσταντίνου Πρίγγου, η οποία αναδημοσιεύεται ενταύθα σχεδόν ολόκληρη):
ΑΡΧΟΝΤΑΣ πραγματικὸς στὴν ὁμιλία, ἄρχοντας στοὺς τρόπους, ἄρχοντας στὴν ἐμφάνισι, ὁ ἄρχων πρωτοψάλτης τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου κ. Κ. Πρίγγος, προερχόμενος ἀπὸ τὴν ἀρχοντικὴ Ἑπτάλοφο, ἐπέρασε τὴν ἄδειά του μαζί μας ἐδῶ στὴν Ἑλλάδα. Ἐπισκέφθη Θεσσαλονίκη, Ἀθήνα, Tῆνο, Πάτρα, Ἀγρίνιο καὶ ἀπ’ ὅπου πέρασε καὶ ὅπου στάθηκε ὁ ἡδύμολπος μελωδός, ἐμελώδησε τὸ γλυκύτατο μέλος τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας, τῆς ὁποίας ὑπῆρξε γνήσιος τρόφιμος καὶ πιστὸς ἐργάτης.
Ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων ἀκραιφνὴς θεράπων τῆς πατρῴας βυζαντινῆς μουσικῆς, ἀνθολόγησε ὅ,τι ἐκλεκτὸ παρέλαβε ἀπὸ τοὺς γίγαντας τῆς ὡραίας καὶ ἀκραιφνῶς ἑλληνορθοδόξου αὐτῆς τέχνης. Καὶ ἐκ τοῦ ἀπανθίσματος αὐτοῦ κατεσκεύασε τὸ δικό του πατριαρχικό ἀπόσταγμα ποὺ εἶναι πραγματικὸ μῦρο συμπυκνωμένο. Καὶ ἂν εἰς τὸν ἀείμνηστον διδάσκαλόν του ἐδόθη ὁ τίτλος «Ἰάκωβος ὁ Μεγαλοπρεπής», ὁ ἰσάξιος μαθητὴς θὰ ἐδικαιοῦτο νὰ προσαγορευθῇ «Πρίγγος ὁ μυρεψός».
Εἰς βραχεῖαν συνέντευξιν ἐγνωρίσαμε τὸν ἁπλοῦν, τὸν εὐγενῆ καὶ ὁμιλητικόν, τὸν εὐπρεπῆ καὶ εὐπροσήγορον, τὸν σοφὸν εἰς τὴν ἐπίδοσίν του, τὸν συνετὸν καὶ ἀντικειμενικὸν τεχνοκρίτην, ἀπὸ τὸν ὁποῖον πολλὰ καὶ χρήσιμα ἀπεκομίσαμε διὰ τὴν κοινὴν γνώμην τῶν συμπολιτῶν μας, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ τὸν ἀπολαύσουν ψάλλοντα σὲ κατανυκτικὰς ἀκολουθίας.
Ἐρωτηθεὶς ποῖον θεωρεῖ ἀντάξιον διάδοχον διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἄρχοντος πρωτοψάλτου ἐν περιπτώσει παραιτήσεώς του, ὁ ἄρχων ἀπήντησε:
— Τὸν Λαμπαδάριόν μου κ. Στανίτσαν, ὁ ὁποῖος διακρίνεται ἐπὶ καλλιφωνίᾳ.
Εἰς παρατήρησίν μας, ὅτι τὸν ἠκούσαμεν (σημ. τον Στανίτσα) ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ ραδιοφώνου, ἀλλὰ δὲν ψάλλει κατὰ τὸ κλασikὸν ὕφος τοῦ Ἰακώβου καὶ Πρίγγου, ὁ ἄρχων ἀπήντησε:
— Παρ’ ὅλον τοῦτο, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅταν ἀνέλθῃ εἰς τὸ ἀναλόγιον ποὺ τὸ ἐκλέϊσαν μεγιστᾶνες τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς θὰ ὑποστῇ καὶ αὐτὸς τὴν ἰσχυρὰν καὶ μυστηριώδη ἐπίδρασιν ποὺ προκαλεῖ ἡ συναίσθησις τῆς τεραστίας εὐθύνης, ὅπως παραδώσῃ ἀλώβητον εἰς τοὺς ἐπιγενομένους τὸ βαρύτιμον κειμήλιον ποὺ τοῦ ἐνεπιστεύθη ἡ Μεγάλη τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία. Διότι εἰς τὸ Πατριαρχεῖον δὲν θὰ εὐδοκιμήσῃ ποτὲ ἄλλη μουσική, πλὴν τῆς πατριαρχικῆς.
Ἐπίσης ἐξεφράσθη εὐφήμως καὶ περὶ τοῦ μαθητοῦ του κ. Βασιλ. Νικολαΐδου.
Ἐρωτηθεὶς εἰς ποῖον ἄλλο μέρος ἐν Ἑλλάδι ἐκτελεῖται ἡ κλασικὴ μουσικὴ τοῦ Πατριαρχείου, εἶπεν:
— Εἰς Θεσσαλονίκην ἔχουμε τέσσαρας καλλιτέχνας, τοὺς κ.κ. Καραμάνην, Ταλιαδῶρον, Παναγιωτίδην καὶ Θεοδοσόπουλον, οἱ ὁποῖοι «Πριγγίζουν». Ψάλλουν πολὺ ὡραῖα καὶ καθημερινῶς τελειοποιοῦνται εἰς τὸ πατριαρχικὸν ὕφος, ἐργαζόμενοι μετὰ πολλῆς φιλοτιμίας διὰ τὴν ἐξύψωσιν τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς. Γενικῶς, οἱ ἐν Ἑλλάδι ἱεροψάλται, ἀναλόγως τῶν συνθηκῶν, εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθησαν, θεωροῦνται καλοί. Εἶναι φυσικόν, ὅσοι εἶχαν τὴν εὐτυχίαν νὰ ἀκούσουν τὸ πατριαρχικὸν ὕφος, ὡς οἱ ἀναφερθέντες ἐν Θεσσαλονίκῃ, νὰ ἔχουν θαυμασίαν κατάρτισιν καὶ θὰ χρησιμεύσουν ὡς πολύτιμη ζύμη διὰ τὴν κατάρτισιν καὶ ἄλλων φιλομαθῶν.
ΟΧΙ ΑΜΑΝΕΣ
Ὁ κ. Πρίγγος ἐξανέστη μὲ τὴν πληροφορίαν, ὅτι μερικοί ἐν Ἑλλάδι ἱεροψάλται, σκεπτόμενοι καὶ ἐνεργοῦντες ὡς ἐπαγγελματίαι καὶ ὄχι ὡς καλλιτέχναι, ἐμποδίζουν τὴν ἐπίσκεψιν καὶ ἐμφάνισιν ἱεροψαλτῶν ἐγνωσμένης ἀξίας, ἁπλῶς ἐπειδὴ προέρχονται ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν! Ὑπεγράμμισε, ὅτι ἡ μουσική μας εἶναι γνησία ἑλληνικὴ καὶ ὄχι ἀμανές, ὡς ἔχει δυσφημισθῆ ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς της. Τέλος εἶπεν, ὅτι ἡ πόλις μας ἔχει δημιουργήσει κλῖμα κατάλληλον, εἰς τὸ ὁποῖον μπορεῖ νὰ καλλιεργηθῇ ἄριστα ἡ πατριαρχικὴ μουσική, ἀρκεῖ νὰ ἔλθῃ ὁ κατάλληλος διδάσκαλος. Ἐξέφρασε ἐπίσης τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Ἐκκλησία μας, ἡ ὁποία φροντίζει ἀξιεπαινῶς διὰ τὸ κήρυγμα τοῦ θείου λόγου καὶ διὰ τὴν μεγαλοπρεπῆ ἐμφάνισιν τῶν ναῶν, θὰ ἀντιληφθῇ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμῃ κάτι καὶ διὰ τὴν βυζαντινὴν μουσικήν, τὴν ἐθνικήν μας αὐτὴν κληρονομίαν.
Τελειώνων ὁ κ. Πρίγγος εἶπεν:
— Ἐκφράζω τὴν ἀγάπην μου εἰς τὸ φιλότεχνον Κοινὸν τῆς ὡραίας σας πόλεως, ποὺ μὲ ἐτίμησε διὰ τῆς ἀθρόας καὶ ἐνθουσιώδους προσελεύσεως εἰς τοὺς ναοὺς ποὺ ἔψαλα. Εὐγνωμοσύνην ἐκφράζω καὶ πρὸς τὸν ἐξοχώτατον κ. Πουλίτσαν διὰ τὸ πολύτιμον ἐνδιαφέρον του ὑπὲρ τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς, ἐκδηλωθὲν πρὸς τὸ εὐσεβὲς πλήρωμα τοῦ Ἱ. Ν. Παντανάσσης [Πατρών].
(Η ως άνω συνέντευξη προκάλεσε την μήνιν του Αντωνίου Σύρκα, ο οποίος έστειλε επιστολή στην ίδια εφημερίδα, που δημοσιεύθηκε στις 31-7-1957, η οποία επίσης αναδημοσιεύεται χάριν της Ιστορίας, η οποία άλλωστε έχει αποφανθεί, τουλάχιστον για το φαινόμενο Πρίγγος):
Ἀξιότιμε κύριε διευθυντά,
Εἰς τὸ ὑπὸ ἡμερομηνίαν 17.7.57 φύλλον τῆς ὑμετέρας ἐγκρίτου — καὶ φιλτάτης μου — ἐφημερίδος ἐδημοσιεύθη συνέντευξις τοῦ Ἄρχοντος Πρωτοψάλτου τῶν Πατριαρχείων κ. Κων/νου Πρίγγου, δοθεῖσα εἰς τὸν ἐν Πάτραις ἀνταποκριτήν σας καὶ ἔχουσα ὡς θέμα τὴν Βυζαντινὴν μουσικήν. Ὁμολογῶ, ὅτι μετὰ πολλῆς ἀπορίας ἅμα τε καὶ πικρίας ἀνέγνων τὰ ἐν τῇ συνεντεύξει αὐτῇ διατυπωθέντα ὑπὸ τοῦ κατὰ τὰ ἄλλα ἐξόχου μουσικοῦ καὶ κατόχου τῶν πολυδαιδάλων μυστικῶν τῆς Βυζαντινῆς τέχνης.
Φοβοῦμαι, ὅμως, ὅτι ὁ κ. Πρίγγος ἀντιφάσκει εἰς ἑαυτὴν ὁμιλῶν περὶ γνησίου Βυζαντινοῦ ὕφους. Διότι εἶναι λίαν παράδοξον νὰ ὁμιλῇ περὶ Βυζαντινῆς μουσικῆς ἣν χαρακτηρίζει μὲν ὡς Ἑλληνικὴν — καὶ ὀρθῶς πράττει — συγχρόνως ὅμως τὴν ἐκτελεῖ κατὰ τὸν τουρκικὸν ἀσματικὸν τρόπον γνωστὸν τοῖς πᾶσιν ὡς «ἀμανέ». Καὶ εἶναι παράδοξον — ἐξ οὗ καὶ ἡ ἀπορία τοῦ γράφοντος — διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρίγγος ἔχει φωνὴν θαυμασίαν καὶ ἐνῷ θὰ ἠδύνατο νὰ ψάλλῃ κατὰ τὸν γνήσιον τρόπον ὃν ἐδιδάχθη παρὰ τῶν διδασκάλων του Μιχαὴλ Μουρκίδη, Εὐστρατίου Παπαδοπούλου (ἢ Καμπούρη) καὶ Ἰακώβου Ναυπλιώτου, μετέτρεψε τὴν Βυζαντινὴν μουσικὴν ἀπὸ ἑλληνικὴν εἰς τουρκικὴν καὶ ἐπὶ πλέον χαρακτηρίζει τοὺς μὴ ψάλλοντας ὡς αὐτὸς — Πριγγίζοντας κατὰ τὴν... μετριόφρονα ἔκφρασίν του — ὡς «ἀμανετζῆδες» οἱ ὁποῖοι βεβηλώνουν τὴν Βυζαντινὴν Ἑλληνικὴν Μουσικὴν καὶ ὑποστηρίζει προσπαθῶν νὰ πείσῃ τοὺς μὴ εἰδότας οἷος καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐν Πάτραις ἀνταποκριτής σας, ὅτι αὐτὸς μόνος κατέχει τὸ γνήσιον Βυζαντινὸν ὕφος.
Ἡ ἀπορία μας ἐπιτείνεται ἔτι μᾶλλον διότι ὁ κ. Πρίγγος ἀναφερόμενος εἰς τὸν κ. Στανίτσαν ἤδη Λαμπαδάριον τῶν Πατριαρχείων καὶ προοριζόμενον διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ἄρχοντος Πρωτοψάλτου λέγει ὅτι οὗτος (ὁ κ. Στανίτσας) εἶναι καλλίφωνος καί, ἂν μὴ ἔχων ἀποκτήσει εἰσέτι τὸ «γνήσιον Βυζαντινὸν ὕφος» (τὸ τοῦ ἀμανὲ δηλαδὴ, τὸ ὁποῖον φαίνεται νὰ ἔχῃ εἰς μεγάλην ὑπόληψιν ὁ κ. Πρίγγος, ἐξ οὗ καὶ οἱ τουρκικὲς ὀνομασίες Χιουζὰμ — ἀτζὲμ κιουρδί, κατσιγκὰρ κλπ. τῆς ὁποίας ἔχει καθιερώσει ὡς φραστικὴν ἑρμηνείαν τῶν μουσικῶν τεμαχίων του) θὰ τὸ ἀποκτήσῃ εὐθὺς ὡς ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ στασιδίου τοῦ Πρωτοψάλτου τὸ ὁποῖον ἐλάμπρυναν ἕνας Ἰωάννης, ἕνας Βιολάκης, ἕνας Βιγγόπουλος, ἕνας Γκλάβας, ἕνας Ναυπλιώτης καὶ τόσοι ἄλλοι οἵτινες δὲν προήρχοντο ἐκ τοῦ Πατριαρχείου! Θέλει δηλαδὴ ὁ κ. Πρίγγος νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι τὸ στασίδι τῶν Πατριαρχείων ἀσκεῖ μίαν μαγικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν εἰς αὐτὸ ἀναβαινόντων καὶ τοὺς ἐμφυσᾷ τὸν τουρκικὸν τρόπον ᾠδῆς!
Ἂς εἶναι ὅμως. Φαίνεται ὅτι κανεὶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ προικισθῇ μὲ ὅλας τὰς ἀρετάς. Καὶ ὁ κ. Πρίγγος κατέχει μίαν καὶ μόνην — λείαιναν ἀληθῶς — τὴν γνῶσιν τῆς Βυζαντινῆς Μουσικῆς τὴν ὁποίαν ὅμως, παρὰ τὰ λεγόμενά του, ἀρνεῖται νὰ ἐκτελέσῃ κατὰ τὸν ὀρθόδοξον τρόπον — καὶ ἂς ἰσχυρίζεται τὸ ἀντίθετον, φαίνεται δὲ σὺν τοῖς ἄλλοις ὅτι τοῦ ἀπέλιπεν καὶ ἡ μνήμη. Διότι ἄλλως θὰ ἐνθυμεῖτο ὅτι πλὴν τῶν Θεσσαλονικέων ὑπάρχουσιν ἐν Ἑλλάδι ψάλται οἱ ὁποῖοι λαμπρύνουν τὴν Βυζαντινὴν Μουσικὴν μὲ τὴν τέχνην των ἔστω καὶ μὴ Πριγγίζουσαν.
Μετὰ πλείστης τιμῆς
ΑΝΤΩΝΙΟΣ Χ. ΣΙΡΚΑΣ
τέως πρωτοψάλτης Μ. Χ. Ἐκκλησίας καὶ ἐπὶ 25ετίαν πρωτοψάλτης τῆς μεγαλωνύμου Κοινότητος Σταυροδρομίου Κων/πόλεως.
Σημ. Συντάξεως «Ἀθηναϊκῆς»: Ἐδημοσιεύσαμεν κατὰ καθῆκον τὴν ἀνωτέρω ἐπιστολήν, μολονότι κάθε ἄλλο ἢ ἐγκρίνομεν τὴν φρασεολογίαν τοῦ ἐπιστολογράφου μας.
Ὁ κ. Πρίγγος, εἰς τὴν πρὸς τὸν ἐν Πάτραις ἀνταποκριτήν μας συνέντευξίν του, διετύπωσε τὰς ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς, τῆς ὁποίας εἶναι καὶ θεράπων καὶ βαθὺς γνώστης. Ὁ κ. Σίρκας θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν ἀντικρούσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ ν’ ἀποδείξῃ τὸ κατὰ πόσον ὁ κ. Πρίγγος ἐκτελεῖ καλῶς ἢ κακῶς τὸ βυζαντινὸν μέλος.
